ทำไมชองดัมเซลล์คลินิกไม่เพาะเลี้ยงเซลล์ แต่ใช้เซลล์เข้มข้นทันที

ในวงการรักษาด้วยสเต็มเซลล์ มีสองแนวทางหลักที่คลินิกทั่วไปเลือกใช้ ได้แก่ การเพาะเลี้ยงเซลล์ (cell culture หรือ cell expansion) ในห้องปฏิบัติการเพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ก่อนนำไปใช้ ซึ่งมักใช้เวลาหลายสัปดาห์ กับอีกแนวทางคือการใช้เซลล์เข้มข้น (concentrated cells) ที่แยกได้ทันทีจากตัวอย่างเนื้อเยื่อโดยไม่ผ่านการเพาะเลี้ยง ชองดัมเซลล์คลินิกเลือกใช้แนวทางที่สอง

เหตุผลแรกที่คลินิกให้ไว้คือเรื่องเวลา การเพาะเลี้ยงเซลล์ในห้องปฏิบัติการต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าจะได้เซลล์ในปริมาณที่ต้องการ ผู้ป่วยจึงต้องเดินทางมาคลินิกอย่างน้อยสองครั้ง คือครั้งแรกเพื่อเก็บตัวอย่าง และครั้งที่สองเพื่อรับการฉีดเซลล์ ซึ่งไม่สะดวกสำหรับผู้ป่วยที่เดินทางมาจากต่างประเทศอย่างผู้ป่วยไทย

ด้วยการใช้เซลล์เข้มข้นที่แยกได้ทันที คลินิกระบุว่าสามารถทำครบทั้งกระบวนการ ตั้งแต่เก็บไขกระดูก แยกเซลล์ ไปจนถึงฉีดกลับเข้าสู่ร่างกาย ภายในการมาคลินิกครั้งเดียวและใช้เวลาเพียงครึ่งวัน ทำให้ผู้ป่วยสามารถวางแผนการเดินทางได้ง่ายขึ้น และคลินิกยังระบุว่าผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติตั้งแต่วันที่ทำหัตถการ

เหตุผลที่สองเกี่ยวข้องกับการควบคุมคุณภาพ การเพาะเลี้ยงเซลล์ในห้องปฏิบัติการภายนอกอาจมีความเสี่ยงเรื่องการปนเปื้อน (contamination) หรือการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของเซลล์ระหว่างกระบวนการเพาะเลี้ยงเป็นเวลานาน ในขณะที่การใช้เซลล์เข้มข้นทันทีช่วยลดระยะเวลาที่เซลล์อยู่นอกร่างกาย ซึ่งคลินิกมองว่าเป็นข้อดีด้านความปลอดภัย

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดของแนวทางเซลล์เข้มข้นแบบไม่เพาะเลี้ยง คือปริมาณเซลล์ที่ได้ในแต่ละครั้งขึ้นอยู่กับปริมาณไขกระดูกที่เก็บได้จากผู้ป่วยโดยตรง ต่างจากการเพาะเลี้ยงที่สามารถเพิ่มจำนวนเซลล์ในห้องปฏิบัติการได้มากกว่า ผู้ป่วยที่มีปริมาณสเต็มเซลล์ในไขกระดูกน้อยตามวัยหรือสภาวะสุขภาพ อาจได้รับเซลล์ในปริมาณที่จำกัดกว่า

ในทางวิชาการ ทั้งสองแนวทางต่างมีงานวิจัยรองรับในบางบริบท และไม่มีข้อสรุปที่เป็นเอกฉันท์ว่าแนวทางใดให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าในทุกข้อบ่งใช้ การเลือกแนวทางจึงขึ้นอยู่กับปรัชญาของแต่ละคลินิกและลักษณะของผู้ป่วย ชองดัมเซลล์คลินิกเลือกเน้นความรวดเร็วและความสะดวกเป็นจุดขายหลักของแนวทางที่ไม่เพาะเลี้ยง

สำหรับผู้ป่วยที่กำลังพิจารณาว่าจะเลือกคลินิกที่เพาะเลี้ยงเซลล์หรือคลินิกที่ใช้เซลล์เข้มข้นทันทีแบบชองดัมเซลล์คลินิก ควรสอบถามรายละเอียดเรื่องปริมาณเซลล์ที่คาดว่าจะได้รับ วิธีการตรวจสอบคุณภาพเซลล์ก่อนฉีด และประสบการณ์ของแพทย์ผู้ทำหัตถการ เพื่อประกอบการตัดสินใจอย่างรอบด้าน

คลินิกยังคงย้ำคำเตือนมาตรฐานว่าอาจเกิดผลข้างเคียง เช่น บวม เลือดออก หรือติดเชื้อ ไม่ว่าจะเลือกแนวทางเพาะเลี้ยงเซลล์หรือเซลล์เข้มข้นทันทีก็ตาม เนื่องจากทั้งสองแนวทางยังคงเกี่ยวข้องกับการเจาะเก็บไขกระดูกและการฉีดเซลล์กลับเข้าสู่ร่างกาย