สเต็มเซลล์จากไขกระดูกตัวเองคืออะไร ที่ชองดัมเซลล์คลินิกใช้อย่างไร

สเต็มเซลล์ (stem cell) คือเซลล์ต้นกำเนิดที่มีความสามารถในการเปลี่ยนแปลงตัวเองไปเป็นเซลล์ชนิดอื่น และมีบทบาทในการซ่อมแซมฟื้นฟูเนื้อเยื่อของร่างกาย ไขกระดูก (bone marrow) เป็นหนึ่งในแหล่งที่พบสเต็มเซลล์ในผู้ใหญ่ได้มากที่สุด ซึ่งเป็นเหตุผลที่ชองดัมเซลล์คลินิกเลือกใช้ไขกระดูกของผู้ป่วยเองเป็นแหล่งเซลล์หลักในการรักษา

การใช้เซลล์จากไขกระดูกของผู้ป่วยเอง หรือที่เรียกว่า autologous stem cell แตกต่างจากการใช้เซลล์จากผู้บริจาค (allogeneic) ตรงที่ไม่มีความเสี่ยงเรื่องภูมิคุ้มกันต่อต้านเซลล์แปลกปลอม (immune rejection) เนื่องจากเป็นเซลล์ของร่างกายผู้ป่วยเอง คลินิกจึงเลือกแนวทางนี้เป็นหลักสำหรับโปรแกรมทั้งหมดของตน

ขั้นตอนเริ่มต้นด้วยการเจาะเก็บไขกระดูกจากผู้ป่วย ซึ่งโดยทั่วไปมักเก็บจากกระดูกเชิงกราน จากนั้นตัวอย่างไขกระดูกจะถูกนำเข้าสู่กระบวนการแยกและสกัดเซลล์เข้มข้น (concentration) ในห้องปฏิบัติการของคลินิก ก่อนนำเซลล์ที่ได้กลับไปฉีดเข้าสู่ร่างกายผู้ป่วยตามเป้าหมายของแต่ละโปรแกรม เช่น ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดเฉพาะจุด

จุดที่คลินิกเน้นย้ำคือการไม่มีขั้นตอนเพาะเลี้ยงเซลล์ (cell culture) ซึ่งปกติแล้วการเพาะเลี้ยงเซลล์ในห้องปฏิบัติการอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์เพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ก่อนนำไปใช้ แต่ชองดัมเซลล์คลินิกระบุว่าใช้เซลล์ที่มีความเข้มข้นสูงซึ่งแยกได้ทันทีจากตัวอย่างไขกระดูก ทำให้ไม่ต้องรอผลจากห้องปฏิบัติการเป็นเวลานาน

คลินิกอธิบายว่าสเต็มเซลล์มีบทบาทในการฟื้นฟูระบบภูมิคุ้มกัน (immune system) และช่วยฟื้นฟูหลอดเลือด (blood vessel regeneration) ซึ่งเป็นกลไกที่นำไปใช้ในโปรแกรม 淸(Rejuvenation)CELL สำหรับฟื้นฟูร่างกายทั้งระบบ และโปรแกรม 性(Sex)CELL สำหรับฟื้นฟูหลอดเลือดในบริเวณอวัยวะเพศ

สำหรับโปรแกรมด้านผิวพรรณและเส้นผม คลินิกระบุว่าสเต็มเซลล์ช่วยฟื้นฟูชั้นหนังแท้ (dermis) และเสริมความแข็งแรงของเซลล์รากผม (hair follicle cells) ส่วนในโปรแกรมรักษาอาการปวด คลินิกมองว่าสเต็มเซลล์ช่วยกระตุ้นการฟื้นฟูของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อและกระดูกในบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บหรือเสื่อมสภาพ

ทั้งนี้ ระดับหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ของการใช้สเต็มเซลล์จากไขกระดูกในแต่ละข้อบ่งใช้มีความแตกต่างกัน บางข้อบ่งใช้ เช่น การรักษาอาการปวดกล้ามเนื้อกระดูก มีงานวิจัยรองรับมากกว่าข้อบ่งใช้อื่น เช่น การฟื้นฟูสมรรถภาพทางเพศหรือการชะลอวัยแบบองค์รวม ซึ่งยังมีหลักฐานทางคลินิกที่จำกัดกว่า ผู้ป่วยจึงควรพิจารณาข้อมูลนี้ประกอบการตัดสินใจ

คลินิกยังระบุคำเตือนมาตรฐานว่าหลังการทำหัตถการเก็บไขกระดูกและฉีดเซลล์กลับเข้าสู่ร่างกาย อาจเกิดผลข้างเคียง เช่น อาการบวม เลือดออก หรือการติดเชื้อบริเวณที่ทำหัตถการได้ ผู้ป่วยจึงควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความเสี่ยงเฉพาะบุคคลก่อนตัดสินใจเข้ารับการรักษา

โดยสรุป หลักการของสเต็มเซลล์จากไขกระดูกตัวเองที่ชองดัมเซลล์คลินิกใช้ คือการอาศัยเซลล์ต้นกำเนิดตามธรรมชาติของผู้ป่วยเองมาช่วยกระตุ้นกลไกการฟื้นฟูของร่างกาย โดยเน้นความรวดเร็วผ่านการไม่เพาะเลี้ยงเซลล์ ซึ่งบทความถัดไปในชุดนี้จะอธิบายเหตุผลเชิงลึกว่าทำไมคลินิกจึงเลือกแนวทางนี้แทนการเพาะเลี้ยงเซลล์