แก้กระดูกขาผิดรูป

แก้ขาแบะ (ขารูปตัว X)

ขารูปตัว X หรือขาแบะ (genu valgum) คือขาที่เมื่อยืนแล้วเข่าชิดกันแต่ข้อเท้าห่างออก สาเหตุมีทั้งการบาดเจ็บ โรคกระดูกอ่อนในเด็ก ภาวะกระดูกงอกหลายตำแหน่งทางพันธุกรรม และแบบไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งพบในผู้หญิงมากกว่าและมักสัมพันธ์กับน้ำหนักตัว การรักษาด้วยอุปกรณ์เสริมหรือกายภาพบำบัดมักไม่ได้ผลเพราะต้นเหตุคือกระดูกผิดรูป

เหมาะกับใคร

  • ขาแบะที่ทำให้เดินเสียดสี ปวดเข่าด้านนอก หรือกังวลเรื่องรูปขา
  • ผู้ที่ลองใส่อุปกรณ์เสริมหรือกายภาพบำบัดแล้วไม่ได้ผล

จุดเด่นของเทคนิค

  • แก้ด้วยการยึดตรึงภายในเป็นหลัก แผลเล็กและรุกล้ำน้อยที่สุด
  • วิเคราะห์ก่อนเสมอว่าความผิดรูปอยู่ที่กระดูกหน้าแข้ง กระดูกต้นขา หรือทั้งสองส่วน
  • กรณีรุนแรงมากใช้อุปกรณ์ยึดตรึงภายนอกช่วยแก้ได้

ขั้นตอนการผ่าตัด

  • ถ่ายภาพรังสียืนเต็มขาเพื่อระบุตำแหน่งและองศาความผิดรูป
  • วางแผนตัดกระดูกที่ตำแหน่งต้นเหตุ ไม่ใช่ที่ตำแหน่งที่ดูโก่งเท่านั้น
  • ผ่าตัดแก้แนวและยึดด้วยโลหะภายใน
  • กายภาพบำบัดและติดตามแนวขาด้วยภาพรังสีเป็นระยะ

การพักฟื้นและดูแลหลังผ่าตัด

  • ยึดตรึงภายในทำให้ไม่ต้องพกอุปกรณ์ภายนอกและฟื้นตัวได้เร็ว
  • ควบคุมน้ำหนักตัวช่วยลดแรงกดที่เข่าและรักษาแนวขาที่แก้แล้วให้อยู่ตัว

ข้อควรพิจารณาและความเสี่ยง

  • การยืดกระดูกเป็นการผ่าตัดใหญ่ ผลลัพธ์และระยะฟื้นตัวขึ้นกับสภาพกระดูก อายุ น้ำหนัก และวินัยในการทำกายภาพบำบัดของแต่ละบุคคล จึงไม่สามารถรับประกันผลลัพธ์ที่เท่ากันได้
  • ต้องทำกายภาพบำบัดทุกวันตลอดช่วงยืดกระดูกและช่วงกระดูกแข็งตัว หากละเลยอาจเกิดข้อติด กล้ามเนื้อหด หรือกระดูกเชื่อมช้า
  • ควรแจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้ประจำ ประวัติการผ่าตัดกระดูก และการแพ้ยาทั้งหมดตั้งแต่วันปรึกษา และงดสูบบุหรี่ก่อน-หลังผ่าตัดตามคำแนะนำแพทย์ เพราะนิโคตินทำให้กระดูกเชื่อมช้าลงอย่างมีนัยสำคัญ
  • การปรับแนวขาแบะต้องระวังการบาดเจ็บของเส้นประสาทเป็นพิเศษ จึงควรทำโดยแพทย์ที่เชี่ยวชาญเฉพาะทาง

คำถามที่พบบ่อย

ขาแบะรักษาโดยไม่ผ่าตัดได้ไหม

ในผู้ใหญ่มักไม่ได้ผล เพราะความผิดรูปอยู่ที่โครงสร้างกระดูก อุปกรณ์เสริมและกายภาพบำบัดช่วยเรื่องอาการปวดได้บ้าง แต่ไม่เปลี่ยนแนวกระดูก การแก้แนวอย่างถาวรต้องใช้การผ่าตัดปรับกระดูก

หัตถการอื่นในหมวดเดียวกัน

กลับไปหน้ารวม Dr. Donghoon (DALRI)